گفتگو با رئیس کمیسیون ویژۀ مجلس دربارۀ حذف یارانه های انرژی
گفتگو: اعظم ویسمه
پس از قرائت اولين گزارش کميسيون ويژۀ طرح تحول اقتصادي مجلس شوراي اسلامي توسط سيدکاظم دلخوش، مخبر کميسيون و تأکيد بر پرهيز از شتابزدگي در اجرا از سوي دولت، جمع بندي گزارش در 10 بند انجام گرفت که مشروح آن در صفحات 14 و 15 ارائه شده است.
گفتگوي اختصاصي ماهنامۀ «تازه هاي انرژي» با غلامرضا مصباحي مقدم، رئيس کميسيون ويژۀ طرح تحول اقتصادي، مطابق قرار قبلي و پس ارائۀ گزارش کميسيون ويژه در صحن علني مجلس شوراي اسلامي با اين توضيح از جانب وي آغاز شد:
«طبق توافقات صورت گرفته با دولت، هر اقدامي در زمينۀ اجراي طرح تحول بايد با اجازۀ مجلس و ارائۀ لايحه از سوي دولت باشد...»
آقاي مصباحي مقدم، نتيجۀ آخرين جلسه مشترک کميسيون ويژه با دولت چه شد؟
قرار شد اصلاحاتي که نمايندگان پيشنهاد کردند در لايحۀ پيشنهادي دولت اعمال شود تا در اختيار نمايندگان قرارگيرد.
لايحۀ طرح تحول در دولت تهيه شده است؟ قرار است چه محورهايي در لايحه لحاظ شود؟
اين لايحه هنوز در خود دولت هم تهيه نشده است. آنچه قطعي است، لايحۀ هدفمندکردن يارانه هاست که بخشي از طرح تحول است. بنابراين پيش نويس آن لايحه در اختيار نمايندگان قرار مي گيرد و اين قابل انتشار و استناد نيست. ما از تعامل مثبت دولت که اولاً به مجلس لايحه ارائه مي کند و ثانياً در تدوين اين لايحه از کميسيون ويژه کمک مي خواهد استقبال مي کنيم.
بحث نقدي کردن يارانه ها يا حذف يارانه هاي بخش انرژي به چه صورت در طرح تحول اجرا خواهد شد؟
همانطور که در گزارش کميسيون ذکر شد، تاکنون دولت در بخش يارانه ها سه مدل غيرقطعي اجرايي در ارائۀ طرح تحول اقتصادي به مجلس ارائه کرده که اين مدلها با سؤالات بسيار اعضاي کميسيون ويژه روبه رو شده است.
بحث مربوط به يارانه ها در کميسيون ويژه نيمه کاره و هنوز به نتيجه قطعي نرسيده است. کليات بخش اصلي طرح تحول اقتصادي، يعني هدفمند كردن يارانهها، مورد قبول و استقبال مجلس است؛ اما دغدغۀ مهم نمايندگان چگونگي اجراست. اجراي اين محور بايد به گونهاي باشد كه كمترين آسيب را براي قشرهاي ضعيف و آسيب پذير جامعه داشته باشد و كاهش قدرت خريد آنان را جبران كند. بايد بررسي کرد که آيا اين اثر تورمي ناشي از هدفمند کردن يارانه ها مورد مطالعۀ دولت قرار گرفته است؟ اگر پاسخ مثبت است، دولت بيان کند چگونه مي خواهد با آثار تورمي آن برخورد کند؟
ممکن است راجع به روشهاي پيشنهادي براي حذف يارانۀ انرژي و هدف دولت از اين اقدام توضيح دهيد؟
اين بحث هنوز در کميسيون نيمه کاره است و به نتيجۀ قطعي نرسيده است، يعني نمايندگان براي هر مدل حرفها و سؤالات بسياري دارند. در بحث هدفمند كردن و آزاد كردن يارانهها، به ويژه در مقولۀ انرژي و در تحول ساختار توزيع، بحث حذف واسطهها را خواهيم داشت. حذف واسطهها، كاهش قيمت تمام شده براي مصرف كننده و حصول سود بيشتر براي توليدكننده از نتايج اجراي اين طرح است.
ارزيابي كلي شما در مقام رئيس كميسيون اقتصادي مجلس و رئيس كميسيون ويژه از طرح تحولات اقتصادي مطرح شده توسط دولت چيست؟
طرح تحولات اقتصادي دولت داراي 7 محور اصلاح نظام توزيع كالا و خدمات، بانك، بهره وري، هدفمند كردن يارانهها، اصلاح پولي، گمرك و ماليات است و قسمتهايي از كار كه تاکنون به ما ارائه شده است، به نظر قابليت اجرا دارند. در بخش ماليات، تصميم دولت براي اجراي نظام مالياتي طرح بسيار خوبي است و احساس اعضاي كميسيون ويژه اين بود كه ميتوان در اين زمينه به خوبي با دولت همراهي كرد.
در بخش گمرك نيز مجلس از تحولات اين بخش براي كارامد كردن گمرك، الكترونيكي كردن كار، كدگذاري و شناسايي كالاها و ديگر اصلاحات استقبال ميكند.
سومين طرح، ساماندهي نظام توزيع كالا و خدمات است كه آن نيز مورد استقبال نمايندگان قرار گرفت، بدين معنا كه توزيع كالا از شكل سنتي به شكل مدرن درآيد، قيمت كالاها شفاف شود و ردهبندي كالاها نيز در اختيار مردم قرار گيرد، امكان تجارت الكترونيك فراهم شود و امكان نظارت وزارت بازرگاني بر پروسۀ توزيع كالا فراهم آيد. ساير محورهاي طرح تحول اقتصادي دولت براي كميسيون از شفافيت برخوردار نيست و مباني اين محورها براي كميسيون مطرح نشده است.
يکي از نگرانيهاي موجود، افزايش تورم با اجراي طرح تحول است. آيا به نظر شما اجراي اين طرح، نرخ تورم را افزايش نمي دهد؟
اجراي طرح تحول اقتصادي قطعاً تورمزاست و تورم جديدي در سيستم اقتصادي كشور ايجاد ميكند كه تنها با حذف يارانههاي انرژي، چيزي بيش از 50 درصد تورم جديد را تجربه خواهيم كرد. اين تورم، يك اثر مستقيم و يك اثر تورمي غيرمستقيم در قيمت فراوردههاي انرژيزا خواهد داشت؛ مثلاً با افزايش قيمت سوخت، هزينههاي حمل و نقل و ساير كالاها و محصولات مانند ميوه، مصالح ساختماني و... نيز گران ميشود که مربوط به آثار رواني است و معمولاً جامعه را با دو نوع آسيب مواجه ميسازد.
يكي از صدمات مربوط به افزايش قيمتهاست، اما بخش ديگر، از انتظارات تورمي ناشي ميشود. به طوري كه مردم در قبال افزايش قيمت برخي كالاها، انتظار افزايش قيمتهاي ديگر را دارند كه اين تبعات بدي را متوجه مردم مي کند كه نبايد از آنها غافل شد.
اجراي طرح بايد با همکاري مجلس و كميسيون ويژه باشد، بنابراين اجراي آن نبايد شتابزده انجام گيرد. در ملاقات مشترک مجلس و دولت هم صحبت از اين بود که دولت علاقه مند است با سرعت مشکلات اقتصادي را برطرف کند، اما سرعت در اجرا و عمل، غير از سرعت در مطالعه و بررسي نتايج و عواقب طرح است.
آيا همانطور که آقاي احمدي نژاد گفته اند، اين طرح در نيمۀ دوم سال اجرا مي شود؟
نمي توانم پيش بيني كنم، چراكه ما هنوز ابعاد مختلفي از طرح را مورد بررسي قرار نداده ايم. اگر در مورد روش اجرا به نتايج مثبت برسيم، با طرح موافقت خواهيم كرد و درغير اين صـورت تـا رسيـدن بـه نـتايـج مطلوب، موافقت خود را اعلام نخواهيم كرد.
۱۳۸۷ يکشنبه ۲۸ مهر